Dàn ý chung PHÂN TÍCH TÁC PHẨM TRUYỆN
- Mở bài
1.Dẫn dắt vào tác phẩm truyện
- Giới thiệu khái quát tác giả và tác phẩm truyện.
- Ấn tượng / cảm nghĩ về nội dung truyện:
Ví dụ
Hemingway từng nói: “Chỉ có những tác phẩm văn học chân chính mới có khả năng vượt qua được quy luật băng hoại của thời gian để tồn tại vĩnh viễn”. Truyện ngắn A của nhà văn B là một truyện ngắn như vậy. Truyện đã để lại trong lòng người đọc những ấn tượng sâu sắc, bồi đắp những giá trị nhân văn cao đẹp, chạm tới cảm xúc của nhiều độc giả. Truyện ngợi ca (thể hiện)- Nội dung
- Thân bài
- Giới thiệu tác giả, hoàn cảnh sáng tác truyện (2-3 câu)
(Chép vào từ chú thích) – phong cách sáng tác của tác giả – cảm hứng sáng tác của tp
- Tóm tắt tác phẩm truyện ngắn gọn (4-5 câu)
? truyện viết về ai? Cái gì?
? Nhân vật đó có hoàn cảnh ntn?
? Nhân vật có hành động, suy nghĩ thế nào?
III. Phân tích chủ đề (nội dung tư tưởng) truyện
- Phân tích ý nghĩa nhan đề truyện.
Đọc tác phẩm “A” của nhà văn B chắc hẳn cái ấn tượng đầu tiên về tác phẩm đối với bạn đọc ấy chính là nhan đề – một sự sáng tạo độc đáo. Khác với các tác phẩm khác cùng đề tài, Nhan đề bài thơ được đặt theo nghệ thuật (ẩn dụ, so sánh, đảo ngữ…). Nhan đề của truyện làm toát lên vẻ đẹp…gửi gắm biết bao nhiêu tình cảm cao đẹp …Nhan đề gợi mở chủ đề tư tưởng của truyện….
- Giới thiệuchủ đề truyện (vấn đề nghị luận và phương hướng nghị luận):
– Chủ đề của truyện là:
Truyện ngắn ghi lại một cách chân thực (thể hiện niềm đồng cảm, thương cảm, trân trọng ngợi ca, lên án phê phán tái hiện trước mắt người đọc, mở ra trước mắt người đọc, ngợi ca….) những nội dung (tình cảm gia đình, tình cha con, tình mẫu tử, tình bạn, bức tranh thiên nhiên…
- Phân tích nhân vật chính, phụ làm sáng rõ chủ đề
+Hoàn cảnh / xuất thân
+ Ngoại hình
+ Lời nói
+ Hành động
+ Diễn biến tâm trạng
-> Khẳng định chủ đề của truyện.
Qua thiên truyện dường như nhà văn muốn nói với bạn đọc ……
(Lưu ý: Một tác phẩm truyện có thể có nhiều chủ đề khác nhau)
- Chỉ ra và phân tích tác dụng của một số nét đặc sắc về hình thức nghệ thuật của tác phẩm:
+ Cốt truyện chặt chẽ với những tình huống bất ngờ nhưng hợp lí (hoặc không có cốt truyện rõ ràng, cốt truyện đơn tuyến với ít tình tiết và nhân vật nhưng hấp dẫn) Tình huống truyện tự nhiên, bất ngờ
+ Cách kể chuyện hấp dẫn đưa người đọc bước vào không gian, thời gian của truyện một cách tự nhiên. Ngôi kể: Ngôi thứ nhất qua lời của nhân vật A giúp câu chuyện trở nên chân thực hơn, giàu sự tin tưởng hơn. Giúp nhân vật bộc lộ được tâm trạng, tình cảm dễ dàng hơn, giúp người đọc hiểu rõ về nhân vật hơn
Hoặc Ngôi thứ ba. Người kể giấu mình đi, gọi nhân vật bằng tên.Cách kể này giúp người kể có thể kể chuyện một cách linh hoạt, tự do với những gì diễn ra với nhân vật.) Lời văn (Trong sáng, giàu chất thơ, trau chuốt, gần với khẩu ngữ, mang đặc sắc vùng miền, giọng điệu gần gũi, thân thương, tâm tình nhẹ nhàng…) Sử dụng các hình thức ngôn ngữ hợp lí: Đối thoại, độc thoại, độc thoại nội tâm (Dẫn chứng)
+Nghệ thuật: xây dựng nhân vật: (ngoại hình làm nổi bật nội tâm, qua cái nhìn và sự đánh giá của các nhân vật khác…) Miêu tả diễn biến tâm lí nhân vật tinh tế đặc biệt là nhân vật chính của truyện….
+PTBĐ: tự sự kết hợp với miêu tả, biểu cảm
- Đánh giá lại, liên hệ
– Khẳng định thành công tác giả (bằng tài năng và tấm lòng)
– Liên hệ với tác phẩm cùng đề tài (giống/ khác)
- Kết bài
+ Khẳng định vị trí, sự tồn tại của tác phẩm với thời gian. Ví dụ:
- Truyện ngắn A là kết tinh cho tài năng và tấm lòng của nhà văn B / Qua truyện chúng ta thấy được tấm lòng và tài năng của nhà văn …… Truyện ngắn A giúp ta thêm yêu cuộc đời, thêm yêu cuộc sống và thêm tin vào nghệ thuật chân chính. Bởi vậy dù đã (gần nửa thế kỷ, một thế kỉ, mấy trăm năm đã trôi qua…) nhưng tư tưởng trong truyện ngắn vẫn có sức lay động thấm thía tới tâm can người đọc. Truyện còn giúp ta có thêm những bài học quý….. , làm việc có ích hơn cho sự nghiệp của đất nước, trở thành con ngoan trò giỏi, người có ích cho xã hội.
Các em tham khảo một số đề sau:
Phân Tích Truyện Ngắn ” Bến Thời Gian ” Của Tạ Duy Anh
Viết Bài Văn Phân Tích Đoạn Trích ” Cha Chở Con Đi Học ” , Ngữ Văn 8
Phân Tích Truyện Ngắn ” Củ Khoai Nướng ” Của Tạ Duy Anh, Ngữ Văn 8
